Kupowanie suszonych ziół zawsze prowadzi do produkcji śmieci. Posiadanie własnego ogródka ziołowego w domu, czy na balkonie ma wiele korzyści:

  1. Mamy gdzie ‚wyrzucać’ kompost

  2. Nie produkujemy śmieci z opakowań ziół

  3. oszczędzamy pieniądze

  4. Pięknie nam pachnie w domu/ na balkonie

W kolejnych częściach będę opisywać jakie rośliny można trzymać w domu, jakich warunków potrzebują, do czego można je wykorzystać i jakie właściwości posiadają. Jeśli  macie problem z jakąś roślinką, dajcie znać, trochę się na tym znam, więc postaram się pomóc.
Zaczynamy:

 

BAZYLIA

Obecnie chyba nikomu nie trzeba mówić jak wygląda bazylia. Jeśli nie zdążysz jej zużyć w przeciągu roku i zdechnie – nie przejmuj się – to roślina jednoroczna, czyli po roku (a konkretniej po jednym okresie wegetacyjnym) umiera. Bazylia była znana już w 1500 r. p.n.e.
Roślinka ta nie lubi kwaśnej gleby, do jej doniczki dobrze wrzucić pokruszone skorupki jaj (odkwaszają i nawożą). Jeżeli kupujesz bazylię w markecie, po powrocie do domu przesadź ją do większej doniczki. Wybierz taką o średnicy 15cm i wsadź tam 3 krzaczki, obierając listki pomijaj jedną bazylię i pozwól jej zakwitnąć – będziesz mieć nasionka i możesz wyhodować kolejne krzaczki. Po zebraniu nasionek możesz oczywiście ją zjeść, bo i tak padnie. Do doniczki, oprócz skorupek jaj, dodaj trochę piasku i żyznej ziemi (do kupienia w każdym ogrodniczym sklepie). Zostaw bazylię w słonecznym miejscu (pochodzi z Azji, więc wymaga bardzo dużo słońca), pilnuj żeby w spodeczku zawsze była woda, a bazylia będzie rosła, jak szalona. Najlepsze są świeże listki z roślin przed kwitnieniem, ale jeśli uda Ci się wyhodować dużo krzaczków spokojnie możesz je wysuszyć

Ziele bazylii:
-pobudza wydzielanie soku żołądkowego, czyli przyspiesza trawienie,
-przywraca perystaltykę jelit (przeciw zaparciom),
– zwiększa przyswajanie składników pokarmowych
– działa wiatropędnie
– działa przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie

Bazylia łączy się genialnie z pomidorami w każdej postaci.

BIEDRZENIEC MNIEJSZY

 

Niezbyt urodziwa roślinka, ma korzeń podobny do pietruszki, z którego wyrasta łodyga z kępką liści. Do doniczki średnicy 15cm zmieści się tylko jedna roślinka, jest wieloletnia (żyje parę lat), dlatego dobrze o nią zadbać. Tak samo jak bazylia – nie lubi kwaśnego podłoża, przyda się mu kilka skorupek do doniczki. Po za tym, jest to chwast i rośnie wszędzie (w Polsce też).
W Średniowieczu biedrzeniec był traktowany jako lekarstwo. Korzeń ma silniejsze właściwości, niż liście, ale można jeść jedno i drugie.

Działanie:
– zwiększa wydzielanie soku żołądkowego (nieznacznie)
– moczopędny (lepiej nie jeść go wieczorem)
– przeciwzapalny
– ściągający (czyli tak łopatologicznie – przybliża do siebie brzegi rany)

Młode liście biedrzeńca można wykorzystać jako warzywo wiosenne (tak jak botwinkę) do zup, sosów, ale też sałatek. Podobno idealnie komponuje się z twarożkiem. Ziołowym fascynatom polecam zrobić ocet lub oliwę z biedrzeńcem.

CZĄBER (czubryca)

 

Mamy dwa gatunki cząbru: ogrodowy i górski. Mają takie same właściwości, podobny smak i aromat (górski jest mocniejszy), a poza tym są całkiem różne

GÓRSKI

OGRODOWY

wieloletni

jednoroczny

Gleba lekka (z piaskiem), wapienna (znowu jajka)

Każda gleba ogrodnicza, wapienna (tak, tak… skorupki)

Doniczka śr 15cm na 1 krzaczek

Doniczka 10cm na 3 krzaczki

Co roku powinien zimować np w piwnicy (10st), żeby zauważył, że była zima. Na każdą wiosnę trzeba go przesadzić do większej doniczki.

Dbanie o roślinkę – tak jak o bazylię (patrz wyżej), ale potrzebuje trochę mniej wody

Cząber górski jest dla osób z ogródkiem, z ciepłych rejonów Polski i dla zapalonych ogrodników. Cząber ogrodowy polecam całej reszcie.

Działanie:
– pobudza wydzielanie soku żołądkowego (trawienie)
– Skuteczny środek wiatropędny (zapobiega wzdęciom)
– reguluje perystaltykę jelit

 

Tak jak bazylia do pomidorów, tak cząber pasuje do roślin strączkowych: fasoli, grochu, soczewicy. Dobrze łączy się też z rybami i leśnymi grzybami.

CZOSNEK

 

Czosnek jest uprawiany od dalekiej starożytności, a jego sława nie słabnie (mimo zapachu). Teoretycznie ‚zasianie’ czosnku jest proste – wystarczy wsadzić po jednym ząbku do doniczki, reszta główki sobie dorośnie (tak w skrócie i obrazowo piszę). Ale… zawsze jest jakieś ale… czosnek ma bardzo duże wymagania. Gleba musi być bardzo żyzna i próchnicza (bez torfu czy piasku), utrzymująca wilgoć. Doniczka średnicy 10cm na jeden ząbek, który wkładamy na głębokość 3cm pod ziemią. Hodując czosnek w doniczce, dobrze korzystać ze szczypiorku czosnkowego – jest łagodniejszy w smaku i aromacie.

Właściwości:
– obniża ciśnienie krwi
– jedna z najsilniejszych roślin bakteriobójczych
– działa wykrztuśnie
– działa przeciwrobaczo (nie wiem czy jest takie słowo, ale jak będziesz jeść czosnek, to nie będziesz mieć robaków)
– zewnętrznie wywołuje przekrwienie lokalne (potrzebne przy reumatyzmie)
– źródło wit. B1, B2, K, PP, C

 

 

ESTRAGON

 

Wieloletnia roślinka rozłogowa, czyli rośnie jak taki krzaczor w każdą możliwą stronę. Można go rozmnażać przez podział tzn. odcinamy kawałek gałązki, wkładamy do wody, jak pojawią się korzonki, wsadzamy do ziemi. W utrzymaniu jest tak samo łatwy, urośnie na każdej glebie, wystarczy czasem go podlać. Żeby roślinka przeżyła kilka lat, czasami (tak raz do roku) trzeba ją przesadzić do większej doniczki.

Istnieją dwa typy estragonu:
niemiecki – delikatny, o łagodnym smaku
rosyjski – ostry i gorzkawy

Właściwości
– zawiera prowitaminę A i wit.C
– wzmacnia żołądek
– poprawia trawienie i przyswajanie składników pokarmowych
napary (herbatkę z suszu) można stosować przy:
– nerwicy żołądka
– nieżycie dróg trawiennych
– osłabieniu żółciotwórczej czynności wątroby

Estragon można wykorzystać do aromatyzowania octu, oliwy, masła i majonezu, do przyrządzenia musztardy, sosów, sałatek, mięsa, ryb….. świeże listki można dodać do kiszonej kapusty i ogórków, nadając im ciekawego aromatu

KOPER OGRODOWY

 

Te wielkie chabazie w ogórkach kiszonych, to właśnie koper ogrodowy. Dorasta do 1,5m, ale bez problemu można go wyhodować w skrzynce balkonowej (długości ok.50cm). Nasionka najlepiej podzielić na kilka części i wysiewać co 2 tygodnie, będziemy mieć świeży koper przez długi czas. Można też wysiewać, ścinać, suszyć i siać od nowa, wtedy nie potrzebujemy aż tyle miejsca.

Jeśli chodzi o podłoże, to koper nie jest wymagający, wystarczy mu zwykła ziemia ogrodowa, potem musimy pamiętać o obfitym podlewaniu i nawożeniu. Koper lubi obfite nawożenie, ale mogą to być fusy z kawy lub herbaty, albo przekompostowane obierki, czyli ogólnie kompost.

Właściwości:
– wiatropędny (przeciw wzdęciom)
– pobudza wydzielanie soku żołądkowego
– działa antybiotycznie
– w jelitach hamuje rozwój drobnoustrojów (tych złych)

 

 

 

HYZOP LEKARSKI

 

Wyglądem przypomina lawendę, choć ma trochę inne kwiatuszki. Hyzop nie lubi kwaśnych gleb, więc znowu przydadzą się skorupki jajek, ziemię można też wymieszać z piaskiem, żeby była bardziej przepuszczalna. Hyzop nie przepada za dużą ilością wody, więc nie obrazi się jak czasem zapomnisz go podlać. Wytrzymuje kilka lat, zwłaszcza jak przesadza się go do większej doniczki co jakiś czas.

Działanie
– pobudza wydzielanie soku żołądkowego
– właściwości wiatropędne (przeciw wzdęciom)
– przeciwzapalny
– przeciwbakteryjny
– ułatwia odkrztuszanie i wydzielanie śluzu w górnych drogach oddechowych
– przeciwpotny

 

Ma charakterystyczny, ostry smak, dlatego pasuje do mdłych potraw: ziemniaki, fasola, twaróg, pasztety itp.

LAWENDA

 

Nie będę opisywać jak lawendę rozmnażać z nasion, bo obecnie bez problemu znajdziemy krzaczki w sklepach ogrodniczych. Bez problemu możemy lawendę trzymać w doniczce na balkonie lub w domu, trzeba pamiętać, że jest ona wybitnie światłożądna.

Napar z kwiatów:
– łagodzi zaburzenia trawienne
– działa uspakajająco w stanach pobudzenia nerwowego
– pomaga w nerwobólach
– bakteriobójczo przy chorobach skóry (smarować, nie pić)

Listki lawendy (przed kwitnieniem) można dodawać do mięsa, ryb lub masła ziołowego.

Tutaj znajdziecie cz II wpisu o ziołach

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *